#VertaleniseenVak | Maria Postema

Nu interview ik soms auteurs. Ik mag me helemaal vereerd voelen dat zowel Nederlandse als buitenlandse auteurs hun tijd en aandacht aan een interview wilden besteden.

Maar bij die buitenlandse auteurs mag je natuurlijk een heel belangrijk iemand niet vergeten!

De vertaler!!!

Want zonder de vertaler zou ik immers de meest geweldige boeken niet kennen! Daarom vind ik het heel belangrijk om vertalers ook in het zonnetje te zetten, hun ‘herschrijven’ namelijk het originele verhaal zodat wij Dutchies het ook kunnen lezen!

Belangrijk beroep dus dat vertalen!

Maar wat doet een vertaler? Hoe doet een vertalen zijn/haar werk?

Voor mij een mysterieuze vraag!

En dus besloot ik de stoute schoentjes aan te trekken en wat vertalers te vragen of hun mijn interview lijstje zouden willen invullen!

De vertaler die het spits afbijt ken je misschien wel niet bij naam, niet iedereen slaat een boek open om naar de vertaler te kijken (De meeste lezers slaan denk ik die eerste bladzijde over, dat deed ik althans wel voor ik een blogger werd. Gewoon hup door naar het verhaal!) maar de boeken die deze dame vertaalde ken je zeker!

#VertaleniseenVak | Maria Postema

Ik lees het boek eerst helemaal door en let daarbij al op woordgrapjes en andere moeilijke dingen, dan kan ik daar alvast over na gaan denken. Dan begin ik gewoon bij bladzijde 1 en vertaal het hele boek van begin tot eind. Vaak geef ik in de tekst allerlei verschillende opties aan, want de juiste oplossing heb je nu eenmaal lang niet altijd meteen te pakken.
Heel vaak denk ik ook na over een vertaling als ik niet achter mijn computer zit – tijdens het koken, op de fiets, onder de douche. En vlak voordat ik in slaap val krijg ik ook vaak goede ideeën. Die moet ik dan wel meteen opschrijven, anders ben ik ze de volgende ochtend weer vergeten.
Als de eerste versie klaar is, kijk ik alles nog een paar keer na, eerst met de Engelse tekst ernaast om te controleren of ik niets vergeten ben of verkeerd begrepen heb, en daarna ook nog ‘los’ om te zien of het Nederlands lekker loopt.
Vervolgens wordt mijn vertaling nagekeken door een persklaarmaker, die correcties en suggesties aangeeft, die ik altijd zelf doorvoer. Ten slotte kijk ik ook de eerste drukproef nog een keer helemaal na – dat zijn de opgemaakte pagina’s zoals ze gedrukt zullen worden. Op dat moment zijn er alleen nog kleine wijzigingen aan te brengen. En dan gaat het naar de drukker.
Een flink proces dus! Ik ben helemaal vergeten te vragen hoeveel tijd er gemiddeld over een vertaling gaat! Of hoeveel tijd je krijgt! Eerste ronde hé, dan vergeet je nog eens wat 😉
Ik zie verder in het interview wel terug dat je soms maanden bezig bent. Iets wat ik zeker niet verwacht had, ik dacht er echt te makkelijk over blijkt!
Naast vertalen heb je ook zelf een boek geschreven Dertiendagh. Ik heb het zelf nog niet gelezen. Zou je er meer over kunnen vertellen?

Uiteraard! Het begon eigenlijk met het feit dat ik in de Kinderboekwinkel altijd te weinig leuke boeken had om aan jongens van veertien jaar en ouder aan te raden.
Er waren er wel een paar (bijvoorbeeld de boeken van Ursula Poznanski, de Hongerspelen, de Labyrintrenner), maar ik miste echt toffe avonturenromans (liefst van Nederlandse bodem zodat je ze voor je lijst kunt lezen) die ook jongens aanspreken.
Ik zei dus tegen alle uitgevers voor wie ik vertaalde dat ik meer van dat soort boeken wilde, en uiteindelijk vroeg Eefje Buenen van Leopold of ik niet zélf zo’n boek wilde schrijven. Daar moest ik even over nadenken, want schrijven is heel iets anders dan vertalen. Maar toen ik het er met een vriend van mij – Maarten Bruns, met wie ik ook in de band zit – over had, besloten we om er samen eens voor te gaan zitten. Toen bleek dat we een heel goed schrijfduo vormen en zo is Dertiendagh ontstaan.
Dertiendagh gaat over de zestienjarige Erik die in de Scheveningse duinen op zoek gaat naar de onontdekte bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Die vindt hij, samen met zijn vrienden – maar hij had niet verwacht dat dat zo gevaarlijk zou worden. In de bunkers die ze ontdekken zijn in de Tweede Wereldoorlog geheimzinnige experimenten uitgevoerd en door hun komst worden gevaarlijke krachten uit het verleden opgeroepen. Erik zal terug moeten om het experiment eens en voor altijd stop te zetten…
Fantasywereld noemde Dertiendagh ‘een soort Nederlandse Indiana Jones in de Scheveningse duinen’, en ik vind dat echt een geweldige beschrijving.
Ons nieuwe boek, de stand-alone Het Oog van de Dageraad, verschijnt op 13 november (ook weer bij Leopold). Het is een verhaal over Elvis, een jongen die, samen met andere jongeren die een misstap hebben begaan, een zeilreis van vier maanden naar het Caribisch gebied moet maken. Indiana Jones op een schip in de Cariben!
Dertiendagh en Het Oog van de Dageraad zijn zeker niet alleen maar voor jongens, maar voor iedereen die zin heeft in een lekker spannende, avontuurlijke pageturner – het zijn boeken die ik zelf vroeger graag gelezen zou hebben.
Ik ben echt gek op Indiana Jones dus ik denk dat ik deze boeken ook op mijn tbr lijstje moet gaan zetten!
Wat vind je meer stressvol? Vertalen of schrijven?
Ik vind mijn werk vooral leuk en niet per se stressvol. Maar de ‘stress’ van vertalen zit ’m wat mij betreft met name in de te halen deadlines – soms is er echt maar heel weinig tijd voor een manuscript en dan is het echt door pezen, dat is niet ideaal. Bij schrijven is het meer dat befaamde witte scherm dat je aankijkt en waar jij zelf iets moois van moet zien te maken – ook dat kan stress opleveren. Maar het voordeel van duo schrijven is dat als de een even geen inspiratie heeft, de ander je daar wel doorheen sleept.
Nu klinkt duo schrijven best makkelijk, als de één even niks heeft schrijft de ander… Maar bij mij rijst dan meteen de vraag wat nou als je het niks vind wat de ander schrijft? Lijkt me een heel moeilijk iets toch ook wel om samen een boek te schrijven. Ieder heeft natuurlijk zijn eigen ideeën en fantasie!
Hoe ziet je werkdag er uit? Plan je vaste tijden waarin je moet schrijven?
Ik hou ongeveer kantoortijden aan om te voorkomen dat ik altijd aan het werk ben. Als er strakke deadlines zijn (zie boven) ben ik ook vaak ’s avonds en in het weekend aan het typen. Het schrijven met Maarten plannen we apart in, bijvoorbeeld een tijdlang een dag per week of een paar dagen achter elkaar.
Hoe ziet jouw werkplek eruit?

Ik huur een kantoor in de binnenstad van Utrecht, samen met een aantal andere vertalers en schrijvers. Het is een grote zolderruimte met meerdere bureaus en veel planten. Het is fijn om ‘naar je werk’ te gaan en niet altijd thuis te zitten, en bovendien is het gezellig om collega’s te hebben om mee te kletsen en te overleggen. Thuis heb ik ook een werkkamer, daar staan al mijn kinderboeken en vertalingen en werk ik als ik ’s avonds of in het weekend moet doorwerken.
Je werkplek klinkt als een hele fijne plek! Vooral ook fijn dat je niet alleen zit en nog wat kunt vragen aan collega’s. Het lijkt me anders best een eenzaam beroep.
Als vertaler is het natuurlijk heel belangrijk om een taal op je duimpje te kennen! Kom je wel eens woorden tegen waarvan je niet direct weet wat het betekent?
Zo vaak! Of je weet wel wat iets betekent, maar je hebt niet meteen het juiste Nederlandse woord te pakken. Ik kan echt niet zonder het woordenboek (zowel Engels-Nederlands als alleen Nederlands) en dingen als synoniemenwoordenboeken.

Welke talen kun je eigenlijk allemaal? *
Engels vloeiend, Frans en Duits redelijk en ongeveer drie woorden Spaans, haha.
We zullen dus geen Spaanse vertalingen van jou gaan zien 😉 
Welk boek was het lastigst te vertalen?
Ik denk 67 seconden van Jason Reynolds. Dat is geschreven in vrije vers en zit vol met rijm, vloeiende ritmes, woorden die op elkaar lijken maar een heel andere betekenis hebben, en anagrammen. Dus dat was puzzelen, maar tegelijkertijd ook heerlijk om te doen, want het vinden van een mooie oplossing is echt de kers op de vertalerstaart.
Ik las dit boek nog niet maar het lijkt me inderdaad heel lastig om in het Nederlands precies een zelfde toon neer te zetten omdat de Engelse taal soms hele andere zinnen gebruikt om iets me te beschrijven.
Net zoals auteurs kritiek krijgen op hun schrijven is er ook vaak kritiek op Nederlandse vertalingen. Hoe ga je hier mee om?
Uiteraard is beargumenteerde feedback altijd goed; ik denk dat je nooit bent uitgeleerd en dat het goed is om naar je lezers te blijven luisteren. Al is het lastig om het voor iedereen goed te doen: wat de een een prachtig woord vindt, vindt de ander soms afschuwelijk. Maar dat probleem hebben schrijvers ook.
Wel denk ik dat veel mensen niet beseffen hoe veel tijd vertalers in een boek steken en hoe moeilijk het is. We zijn echt maanden met een boek bezig en wikken en wegen elk woord.
Als mensen zeggen: ‘Ik lees alleen maar Engels want vertaalde boeken zijn stom’ word ik echt een beetje verdrietig. Je kunt er gerust van uitgaan dat een vertaler heel veel tijd, liefde en aandacht in de vertaling heeft gestoken en dat je bij het lezen van een vertaling precies meekrijgt wat de auteur heeft bedoeld. Bovendien halen vertalers heel vaak nog kleine foutjes uit het Engelse boek – de vertaling is soms dus misschien nog wel ‘schoner’ dan het origineel! Ik denk sowieso dat het heel goed is om je Nederlands te onderhouden en te verbeteren door veel Nederlands te lezen, dus ook vertalingen.
Eerlijk is eerlijk, ik had me dus ook verkeken op het tijdsbestek bij het vertalen van een boek. Ik ben juist een heel blij persoon met jullie vertalers want anders zou ik een stuk minder te lezen hebben. Al kan ik soms wel mopperen bij new adult boeken om bepaalde woordkeuzes maar dat is een ander verhaal 😉 
Zit er verschil in je gevoel bij recensies van eigen werk of vertaald werk?
Ja, in die zin dat je als schrijver verantwoordelijk bent voor het héle boek – voor de verhaallijn, de personages, hun ontwikkeling en ga zo maar door. Als vertaler ben je meer de boodschapper die het verhaal van de auteur in het juiste Nederlands probeert weer te geven. Maar aan het boek zelf kun je niets veranderen – dat is van iemand anders. En recensies gaan natuurlijk over veel meer dan alleen de vertaling. Toch voelen vertalingen ook een beetje als je eigen kinderen, dus ik ben altijd trots op mooie recensies, of het nu om mijn eigen boeken of mijn vertalingen gaat.

Ik gruwel altijd een beetje van sommige woorden, met name in romans. Van welke woorden krijg jij echt de kriebels in het Nederlands?
Dat zijn er denk ik niet zoveel, omdat ik het Nederlands zo breed mogelijk moet kunnen inzetten als vertaler. Maar je zult in mijn boeken of vertalingen nooit iemand zien ‘schokschouderen’ – brrr! Bij mij halen ze altijd hun schouders op. En ‘blikken naar’ in plaats van ‘kijken naar’ zal ik als het even kan ook vermijden.
Haha schokschouderen vind ik ook echt een heel raar woord!
Welk boek zou jij graag vertaald zien?
Ik vind The Rest of Us Just Live Here van Patrick Ness echt een heel goede YA-roman die helaas niet vertaald is. Begin volgend jaar komt de verfilming van zijn boek The Knife of Letting Go uit, misschien dat een uitgever het dan toch aandurft?
Ik heb het boek van Patrick Ness opgezocht en het lijkt me ook een erg mooi boek!
Volgend jaar verschijnt het vervolg op The Hunger Games, The Ballad of Songbirds and Snakes en jij gaat dit ook vertalen! Ben je daar al mee bezig?
Nee, want ik wacht nog op het manuscript! Zodra dat er is, ga ik aan de slag. Ik ben echt ontzettend benieuwd!
Ik kan haast niet wachten! The Hunger Games is en blijft echt één van mijn favo ya series!
Mijn meest favoriete vertaalde boek door jou was denk ik The Hunger Games, Twilight als tweede! Maar voor zover ik zie heb je voornamelijk kinderboeken en ya boeken vertaald. Is dit je favoriete genre om te vertalen?
Ja. Toen ik Engels ging studeren, wist ik al dat ik kinder- en jeugdboeken wilde vertalen (YA was toen nog niet zo’n groot genre). En als het aan mij ligt blijf ik dat nog heel lang doen.
Ik hoop ook dat Ya nog lang vertaald word want het is een heerlijk genre!
Welk genre lees je zelf graag?
Van alles! YA, thrillers en literatuur, maar ook non-fictie over uiteenlopende onderwerpen (biografieën, geschiedenis, feminisme, journalistiek).
Wat zijn een paar van je favoriete auteurs?
Donna Tartt, J.K. Rowling, Terry Pratchett, Thea Beckman, Astrid Lindgren.
Mooi lijstje met auteurs! Met Astrid en Thea ben ik opgegroeid en J.K. Rowling sloot mijn tienerjaren af! De andere twee las ik nog niks van maar ik ben wel heel erg benieuwd naar The Good Omen.
Waar lees jij het liefst?
Thuis op de bank met de kat op schoot of ergens in een knus huisje in de natuur.
Het lijkt mij echt heerlijk om een keer midden in de winter alleen maar een koffer in te pakken met boeken en een dikke pyjama en dan een weekje in een Tiny House midden in het bos te zitten!
Op welke manier heb jij je boekenkast ingedeeld? (bijv. gesorteerd op auteur, genre, uitgeverij, kleur)
De kinderboeken en mijn vertalingen hebben dus allebei een aparte kast. Bij de kinderboeken staan de prenten- en kleuterboeken apart en de rest op auteur. Bij mijn andere boeken staat de non-fictie op aparte planken, geordend op onderwerp; de rest staat op auteur. Reisgidsen, bloemlezingen etc. hebben ook een aparte plank.
Je bent op een onbewoond eiland beland en mag drie personen kiezen die met je meegaan: één personage uit jouw boeken, één personage uit een willekeurig ander boek en één beroemd persoon!
Katniss, want dan overleven we zeker weten. Robinson Crusoë, want die weet hoe dat moet, op zo’n onbewoond eiland. En J.K. Rowling, om eindeloos over schrijven, boeken en politiek te praten. En volgens mij kun je met haar ook heel goed lekker zwijgen terwijl je allebei een boek zit te lezen.
Lekker zwijgen en lezen trekt mij ook heel erg aan in het idee van een onbewoond eiland!
Mijn blog heet Kwante in Wonderland omdat ik gek ben op Alice in Wonderland! Wat is jouw favoriete karakter uit een Disney film en waarom?
Olaf uit Frozen, omdat ik elke keer echt heel hard om hem moet lachen.

Helemaal mee eens ook! Ik hoop ook echt dat de tweede film net zo leuk gaat zijn als de eerste!

Rapid Fire Questions!

Wat zijn jouw Pet Peeves?
Als mensen ‘welke’ zeggen in plaats van ‘dat’ of ‘die’. En verkeerd gebruik van het woord ‘echter’.
Wat is jouw Guilty Pleasure?
Heel hard meezingen met Wham! tijdens het schoonmaken.
Wat is er nu beter dan harde muziek en mee blèren tijdens het poetsen?
Wat was je eerste baantje?
Afwasser in een chic restaurant.
Wat is het eerste wat je doet als je wakker word?
De kat eten geven, douchen en 20 minuten mediteren
Current mood?
Work work work work work
Als je naar één plek uit een boek kon gaan, wat zou je dan kiezen?
Hogwarts
Favoriete kleur?
Blauw
Favoriete seizoen?
Lente
Favoriete muziek genre?
Rock
Honden of katten?
Katten
Harry Potter, liever de boeken of de films?
Boeken
Je komt naar een event in Wonderland en moet verkleed als je favoriete Alice in Wonderland personage! Als wie kom jij?
Queen of Hearts | Alice | Mad Hatter | Tweedle Die of Tweedle Dum | Cheshire Cat
Koffie
Ochtendmens of avondmens?
Avond

Favoriete tv serie? 
True Detective seizoen 1, Fargo seizoen, Sex Education
Sex Education is echt geweldig!
Favoriete film?
Jaws
Ik hou van films met haaien al vind ik ze doodeng! Ik zit nu dus te wachten op 47 Meters Down: Uncaged.
Beste cadeau dat je ooit kreeg?
Een oud kinderboek van Comenius – met een liefdesbrief erin.
Als je auteur zijn met 1 woord moest omschrijven?
Verhalenliefde
Als je mij 1 Must Read boek zou aanraden, welk boek zou dat dan zijn?
De verborgen geschiedenis van Donna Tartt
Klinkt goed!
Dank je wel voor het beantwoorden van al deze vragen! Wil je verder nog wat kwijt?
Ja, dat ik het heel leuk vind dat je aandacht besteed aan vertalers! We zijn natuurlijk meestal een beetje onzichtbaar en ik waardeer het zeer dat je ons op deze manier wat meer in de spotlight zet. Dank je wel!

Dank je wel ♥ Ik vind je antwoorden ook heel leuk!

Wil je na het lezen van mijn interview nog meer weten over Maria? Dan kun je een kijkje nemen op haar Instagram!

Ik hoop dat je het een leuk interview vond!

Geef een reactie

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

3 comments

  1. Leuk om door dit interview weer wat meer inzicht te krijgen in wat er allemaal komt kijken bij het vertalen van een boek. De verborgen geschiedenis heb ik (denk ik) zo’n 20 jaar geleden gelezen. Ik weet nog dat ik toen behoorlijk onder de indruk was van dat boek maar kan me er verder jammer genoeg niet meer zoveel van herinneren.